حوزه‌هاى سياسى نشدند . معنويت در امامت امام زين العابدين تا آن‌جا پيش رفته كه آموزه‌هايش به تصوّف نزديك شده است ، درحالىكه در امام باقر عليه السّلام ويژگى علمى ، بخصوص روايت حديث ، و ديدگاه‌هاى مكتب شيعى غلبه دارد . آن حضرت ، ديدگاه‌هاى شيعه را در امامت و ولايت و رجعت ، تبيين كرده است ، هرچند مقدارى از اين اعتقادات به امام زين العابدين نيز نسبت داده مىشود ، اما غالب عقايد مذهبى شيعه اثناعشرى به امام باقر و بعد از وى امام صادق عليهما السّلام منسوب است . « 1 » بعضى بر اين نظرند كه امام صادق را يا به اين دليل كه بسيار راست‌گو بود و يا اين‌كه چون مادر او از نوادگان ابو بكر صديق بود ، صادق نام نهادند ، « 2 » درحالىكه عده‌اى بر اين عقيده‌اند كه منصور اين نام را بر او نهاده است . « 3 » سيوطى نقل مىكند : « نسبت امام جعفر به ابو بكر ، باعث شده بود كه او پيوسته ابو بكر و عمر بن خطّاب را به نيكى ياد كند ، بر خلاف آنچه بسيارى از بزرگان شيعه انجام مىدادند . امام جعفر عليه السّلام مىگفت : من از كسى كه نام ابو بكر و عمر را به نيكى ياد نكند ، بيزارم . » « 4 » امام جعفر به علم و معرفت روى آورد و حوزهء فعاليت علمىاش وسيع‌تر شده ، علوم قرآنى و حديث و ابواب گوناگون فقه و علم هستىشناسى را شامل گرديد . رسايل علمى آن حضرت كه شاگردش جابر بن حيّان صوفى طرطوسى جمع‌آورى كرده بود ، بالغ بر پانصد رساله مىشد . « 5 » آن حضرت ، به روايت حديث شهرت داشت و احاديث روايت شده از وى به چهار هزار رسيد . و روايت احاديث وى هم محدود به شيعيان نبود ، بلكه اصحاب مذاهب ديگر نيز از وى روايت نقل مىكردند . امام جعفر عليه السّلام

--> ( 1 ) . احمد صبحى ، نظرية الامامة لدى الشيعة الاثنى عشرية ، ص 358 . ( 2 ) . كلينى ، الكافى ، ص 93 / ابن خلكان ، وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 105 . ( 3 ) . حسينى نقل مىكند كه ابا مسلم از امام جعفر عليه السّلام خواست كه او را به مكان قبر على بن ابى طالب عليه السّلام كه مخفى بود ، راهنمايى كند . امام جعفر عليه السّلام در پاسخ به اين خواسته گفت : قبر وى در روزگار مردى هاشمى كه او را ابو جعفر منصور گويند ، آشكار مىشود ، ازاين‌رو ، منصور به او لقب صادق داد . ( اعيان الشيعة ، ج 4 ، قسمت دوم ، ص 91 ) ( 4 ) . سيوطى ، تاريخ الخلفاء ، ص 125 . ( 5 ) . ابن خلكان ، وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 105 .